Ngất ngây đặc sản rượu cần khi du lịch Đà Lạt. Trong lộ trình du lịch Đà Lạt, sẽ thật đáng tiếc nếu bạn bỏ qua điểm đến Xã Lát – Lạc Dương. Với thứ đặc sản rượu cần "càng dùng càng thấm" của đồng bào Lạch nơi đây, chắc chắn bạn sẽ có những trải nghiệm không thể nào quên.

Điểm đến Xã Lát nằm ngay dưới chân núi Lang Biang, là nơi có đồng bào người dân tộc Lạch sinh sống. Ghé qua Xã Lát, bạn sẽ bị ấn tượng bởi hàng chục vò rượu cần xếp ngay ngắn dọc khắp các bức tường gỗ bên thềm nhà người Lạch. Theo những người dân nơi đây, những vò rượu này vừa để người nhà dùng, vừa để tiếp khách và sẽ bán cho ai có nhu cầu.

Có thể bạn luôn nghĩ rằng rượu cần vốn là thứ đồ uống vô cùng quen thuộc của đồng bào các dân tộc Tây Nguyên. Thế nhưng với cách lên men, ủ rượu khác nhau, rượu cần ở Xã Lát cũng là một đặc sản chẳng hề kém cạnh.

Qua tìm hiểu, để làm ra được những vò rượu cần thơm ngon mang thương hiệu Xã Lát, người ta cần ba nguyên liệu chính để làm rượu là men gạo, cơm và trấu. Có thể nói men gạo là thứ tạo nên hương vị đặc trưng cho mỗi vò rượu cần. Loại men này được làm từ gạo được giã thành bột, sau đó trộn với nước, nắm lại rồi đem phơi khô. Sau thời gian 1 - 2 tuần, khi đã lên men, sản phẩm giã lần 2 rồi mang trộn với cơm trước khi ủ thành rượu.

Quá trình ủ rượu trong những bình bằng sứ bao giờ cũng được bắt đầu bằng một lớp trấu được lót bên dưới, sau đó đến lớp cơm đã được trộn men rượu, cuối cùng là một lớp trấu phủ lên trên. Loại cơm dùng để ủ rượu này có thể nấu với rất nhiều nguyên liệu: gạo tẻ, gạo lứt, nếp than, bắp, bo bo...

Theo một người dân chuyên nấu rượu cần tại Xã Lát cho biết, rượu họ làm thường có nồng độ cồn trên dưới 2 độ, nhẹ hơn bia. Chính điều này đã khiến rượu cần mới uống tưởng chừng rất nhẹ nhưng càng uống càng thấm và say lúc nào không hay. Với một bình ủ có dung tích khoảng 5 lít, vừa uống vừa tiếp nước chừng 3 - 4 lượt, tổng cộng cho khoảng 20 lít rượu, có thể uống từ sáng đến chiều khi men đã nhạt.

Nếu may mắn được quây quần trong ngôi nhà sàn của đồng bào người Lạch, bạn còn có cơ hội được thưởng thức món thịt hun khói nướng trong gian bếp. Những miếng thịt nạc, thớ dày nhưng không quá cứng. Thông thường, thịt được treo trên bếp nấu của người Lạch chừng vài ngày, có màu vàng óng. Trước khi treo, thịt được ướp với một chút muối để tạo nên vị đậm đà.

Thịt hun khói được nướng trên than hồng tỏa mùi thơm nghi ngút. Chấm với chút muối tiêu dầm cùng một loại lá của người Lạch thịt có vị ngọt, bùi, vừa dai lại vừa mềm.

Đối với người Lạch, tục uống rượu cần cũng có quy luật riêng. Thường thì những vị khách quý sẽ được chủ nhà mời cắm cần rượu, xoay đủ 3 vòng rồi đưa cho chủ nhà thưởng rượu đầu tiên. Phong tục này vừa cho thấy tấm lòng hiếu khách, vừa thể hiện sự tôn trọng của khách đối với chủ nhà.

Chủ nhà uống lượt đầu tiên xong sẽ xoay vòng đến mọi người. Rượu vừa uống vừa được châm thêm nước, sao cho vừa đầy lên miệng bình. Đến khi cạn, men rượu đã nhạt, bình rượu vẫn tràn đầy như tấm lòng của chủ dành cho khách, sự trân trọng mà khách đáp lại với chủ nhà.

Nhiều bữa rượu cần kéo dài từ sáng đến tối. Vào dịp Tết hay có đám, có khi rượu được uống từ ngày này qua ngày khác, đến khi tàn tiệc. Rượu cần thể hiện tấm lòng hiếu khách của người Lạch, vì thế, đã uống rượu phải uống trọn cho say.

Tổng hợp