Quê hương Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn níu chân du khách bằng nhiều đặc sản độc đáo đắm say lòng người trong đó có nem nắm. Được xếp vào danh sách những sản vật độc đáo của nền ẩm thực Việt Nam, nem nắm Nam Định vang danh khắp nơi bởi vị ngon hiếm có.

Khẩu vị của con người thật lạ, cứ như cái hàn biểu thử thay đổi theo thời tiết và tâm trạng. Mùa đông, người ta thèm những món nóng sốt, béo ngọt. Mùa hè lại chuộng những thức thanh mát, chua giòn. Nhưng có món nem nắm là lúc nào cũng thấy ngon mồm, vừa miệng cả.

Nói đến nem thì nền ẩm thực Việt Nam xứng danh là cường quốc. Có hàng trăm loại nem hiện diện trên mâm cơm người Việt, từ sang đến hèn, từ giàu đến nghèo, từ bậc quốc thích đến hạng khố manh, từ cỗ bàn cúng tế trời đất, thánh thần đến món đưa cay thết đãi bạn hữu, tửu đồ.

Nem, đa dạng về chủng loại, phong phú về cách chế biến và thưởng thức nhưng cái thứ nem khiến con người ta mê mẩn đến "quên cả lời em dặn dò" ấy thì chỉ có thể là nem nắm trong câu ca dao: "Tay cầm bầu rượu, nắm nem". Và thứ nem nắm đó chính là đặc sản của mảnh đất duyên hải thuộc trấn Sơn Nam Hạ là huyện Giao Thủy, tỉnh Nam Định ngày nay.

Nguyên liệu chính đầu tiên chính là Bì Lợn, để có nắm nem ngon, nguyên liệu bì lợn phải được tuyển chọn từ những con lợn khỏe manh, miếng bì phải làm sạch lông và dính một chút mỡ, thường thì người chế biến nên chọn miếng bì ở phần đầu vừa không dày, lại không có nhiều mỡ, sẽ không bị ngán và nắm nem không bị ướt nhão. Bì lợn làm nem nắm được thái tỉ mấn và khá công phu.

Nguyên liệu thứ 2 làm nên món ngon nem hấp dẫn chính là thịt lợn. Thịt lợn được lấy từ lò mổ. Khi miếng thịt còn nóng hổi và không nên đặt xuống đất. Ngoài ra miếng thịt lợn không được rửa nước quá lạnh để thịt ngon và dẻo hơn. Bên cạnh đó thịt làm nem được lựa chọn kỹ càng từ thịt nạc ở hai củ mông của con lợn khỏe mạnh và lọc bỏ hết màng.

Một trong những điều làm nên mùi thơm của nem nắm Giao Thủy chính là thính, thính phải làm từ gạo tám thơm Nam Định mới dậy mùi thơm ngào ngạt. Gạo tám thớm ngâm trong nước qua một đêm rồi để ráo nước, sau đó đem rang lên rồi xay thành bột, khi gạo có màu vàng ngà ngà, thơm phức, vị ngậy là đạt tiêu chuẩn.

"Bạn đường" không thể tách rời của nem nắm Giao Thủy là nước mắm Sa Châu (xã Giao Châu, huyện Giao Thủy), thứ nước chấm đặc biệt nguyên chất được làm theo cách cổ truyền rất nổi tiếng. Làm nước mắm Sa Châu khá kỳ công một chút. Cá được nấu chín một cách rất tự nhiên, không qua tẩm ướp gia vị. Sau chừng 6 tháng mới mang ra vắt lấy nước mắm nguyên chất. Vị tinh túy của nước mắm này một lần nữa được phơi nắng nóng rồi cho vào vại sành chôn xuống đất thêm 6 tháng nữa mới cất lên. Vậy là phải mất gần một năm, nước mắm Sa Châu mới được mang ra để ăn với nem nắm.

Một trong những gia vị quan trọng khác góp phần tạo nên nắm nem thơm ngon đó chính là: tỏi, lá sung, lá đinh lăng.

Ăn nem nắm không thể ăn riêng rẽ từng thứ một mà phải hòa trộn, cố kết tất cả thành một khối đoàn kết. Chỉ khi đó miếng nem mới thực sự lan tỏa hết độ ngon, độ hấp dẫn của nó. Hãy trải một tấm lá sung làm nền, trên đó là đinh lăng, lá mơ, ngọn húng rồi rải một lớp nem, nhẹ nhàng cuốn chặt lại, chầm chậm chấm vào bát nước chấm rồi thong thả đưa lên miệng nhai.

Một bản hòa tấu của trời đất, của âm dương ngũ hành với đủ hàn, nhiệt, ôn, lương, bình và mặn, ngọt, cay, chua, đắng, với những ngón tay mân mê, cánh mũi phập phồng, mắt nhìn đắm đuối, tai nghe rộn ràng, răng, nướu và lưỡi chạm vào cái mềm, dai, giòn của nền ẩm thực Thành Nam... Bản hòa tấu đấy chỉ có thể do nhạc trưởng nem nắm Giao Thủy chỉ huy mà thôi.

Nguồn: Tổng hợp