Du lịch - Khám phá nét kiến trúc độc đáo của "Nhà Trình Tường" Sapa. Nhà trình tường là loại nhà phổ biến của một số dân tộc ở các tỉnh miền núi phía Bắc, người Hà Nhì có cách làm nhà rất độc đáo những ngôi nhà trình tường làm bằng đất mát mẻ vào mùa đông, ấm áp vào mùa hè luôn tạo nên một nét kiến trúc nhà ở độc đáo của đồng bào dân tộc Hà Nhì trên vùng núi cao các tỉnh phía Bắc.

>> 7 địa điểm không thể bỏ qua khi du lịch Sapa

>> Kinh nghiệm đi du lịch bụi, phượt Sapa từ A đến Z dịp 30/4

Người mông làm nhà trình tường

Đồng bào Hà Nhì thường sinh sống trên những vùng núi cao, khí hậu khắc nghiệt. Chính vì thế, để sống chung với thiên nhiên, họ đã tạo ra những ngôi nhà trình tường độc đáo, ấm cúng. Theo phong tục của họ, trước khi làm nhà trình tường, các gia đình xem ngày giờ tốt, chọn miếng đất bằng phẳng và thực hiện nghi lễ khởi công nhà. Đây là nghi lễ rất đơn giản nhưng lại có ý nghĩa. Trước giờ đào móng, gia chủ nhà thả 3 hạt thóc xuống nền nhà tượng trưng cho con người (con đàn cháu đống), chăn nuôi (đầy đàn), hạt thóc (được mùa). Sau 3 giờ làm lễ, đồng bào bắt đầu đào móng độ sâu khoảng 1m, xếp đá để tránh ẩm ướt và có độ bền. Tham khảo du lịch sapa 3 ngày 2 đêm để tìm hiểu thêm nhiều nét độc đáo của các dân tộc ở Sapa

nguoi-mong-lam-nha-trinh-tuong.png

Bà con Hà Nhì luôn chọn loại đất núi có độ kết dính cao. Hướng nhà bao giờ cũng tựa lưng vào đồi và hướng về thung lũng. Bởi theo cách nghĩ của người Hà Nhì, với hướng nhà đó, của cải trong nhà bao giờ cũng đầy đặn, tốt lành. Nếu hướng nhà quay vào khe thì sẽ không tốt cho gia chủ.

Nhà trình tường là loại nhà phổ biến của một số dân tộc ở các tỉnh miền núi phía Bắc. Tuy nhiên, nhà trình tường của dân tộc Hà Nhì lại có những nét độc đáo riêng, với kỹ thuật ghép đá làm phần móng và kè chân tường, kỹ thuật trình tường bằng đất, kỹ thuật ráp nối bộ khung nhà bằng gỗ, 4 mái hình thang cân, lợp gianh tạo thành hình chóp nhọn. Nhà có phần nền đất, phần sàn gỗ và sàn gác để thích ứng với điều kiện môi trường và khí hậu.

Bản làng của người Mông

Để làm được một ngôi nhà vững chãi, bền lâu thì người Hà Nhì luôn tỉ mẩn trong giai đoạn làm móng nhà. Trước tiên, họ chọn loại đá núi bằng phẳng đem về đặt móng nhà. Móng nhà được đào sâu khoảng hai gang tay rồi kè bằng đá kết hợp với chất kết dính là đất trộn nhuyễn lên cao hơn mặt sân khoảng hai gang tay.

Tường nhà được người hà Nhì làm đất được chế tạo đủ độ ẩm và đầm lèn chặt. Với những khuôn ván gỗ được nẹp chắc chắn, họ đổ đất vào rồi cầm chày gỗ giã đến khi nào đất kết dính chắc lại với nhau. Hết lượt tầng thứ nhất tiếp lượt tầng thứ 2, thứ 3, mỗi lượt tầng ván khuôn cao cỡ 40 cm. Thường mỗi ngôi nhà làm cao 5-6 lượt tầng ván khuôn là đủ. Với sự khéo léo, điêu luyện của đôi tay cùng sức mạnh của mình, những bức tường phía ngoài dần hiện lên một cách chắc chắn, vững chải, phẳng phiu, các góc tường – cửa đi – cửa sổ sắc nét. Người Hà Nhì dùng cỏ gianh để lợp mái, họ dùng nguyên cả bó gianh để rải ra từng lớp, phần gốc quay xuống dưới rồi dùng nẹp để cố định các bó gianh lại với nhau.

ban-lang-cua-nguoi-mong.pngKhám phá nét kiến trúc độc đáo của "Nhà Trình Tường" Sapa | Du lịch Việt Nam

Ngôi nhà của người Hà Nhì thường có từ 3 đến 4 ô cửa nhỏ, những ô cửa này chủ yếu mở ra để thông gió và lấy ánh sáng. Bên trong nhà bố trí phòng ngủ của bố mẹ, khu vực tiếp khách, tại phần hành lang thường đặt giường dành cho khách tour sapa 3 ngay 4 dem và con trai chưa vợ trong gia đình, bếp lò cũng được đặt trong nhà và có khoảng trống không gian để làm chỗ ăn cơm khi đông khách.
Vẻ đẹp của những ngôi nhà trình tường của người Hà Nhì thể hiện ở kiến trúc nhà đơn giản là các bức trình tường bằng đất đỏ dày 40 – 50 cm, cao 4 – 5 m với mái gianh để phù hợp với thời tiết khắc nghiệt ở đây

Người Hà Nhì làm nhà trình tường

Những căn nhà trình tường bằng đất rất dày này sẽ giúp người Hà Nhì giữ ấm vào đông mà vẫn mát mẻ vào mùa hèĐể làm được những căn nhà đơn sơ này người dân phải làm ròng rã hàng tháng với nhiều công đoạn chủ yếu làm thủ công bằng sức người

Một ngôi nhà được làm với nhiều công đoạn như chọn đất tốt làm tường, móng được làm bằng đá núi và đào sâu khoảng 1 m so với mặt đất, gỗ làm cửa, mái được lợp bằng nhiều lớp cỏ gianh.Nhà trình tường không có hiên và mái dốc ngắn, mái được lợp bằng các lớp cỏ gianh. Mỗi ngôi nhà rộng 65 – 80 m2

nguoi-ha-nhi-lam-nha-trinh-tuong.png

Móng nhà được xếp từ những viên đá to, đặt ngay trên mặt đất bằng mà không phải đào sâu xuống, sau đó chọn ván khuôn đặt xuống nẹp lại cho chắc như đổ bê tông. Công đoạn trình tường nhà công phu nhất với đất đưa vào ván khuôn nẹp chắc, dùng chày gỗ giã để nén chặt với nhau cùng cốt đá núi, tạo nên bức tường vững chắc sau đó đến làm xà nhà bằng gỗ để lợp mái.

Độc trình tường của người Hà Nhì

Nhà của người Hà Nhì thường được dựng đa số theo hình vuông có một cửa ra vào và một cửa phụ ở đầu hồi bên trái, hoặc bên phải để ra chuồng trâu, ngựa phía sau

Ngày nay, nhiều gia đình đã chọn lợp mái tôn thay cho mái gianh vì sự tiện dụng và vẫn duy trì những nếp nhà xưa này bởi nó vẫn giữ nguyên được nét đẹp độc đáo vốn có cùng với phong tục tập quán, những nét đẹp văn hóa của bản vùng cao Tây Bắc

nha-trinh-tuong.png

Những ngôi nhà trình tường theo nguyên mẫu của người Hà Nhì ở Y Tý không còn nhiều nhưng nó luôn là điều đặc biệt hấp dẫn đối với những người đam mê khám phá đặc biệt là giới nhiếp ảnh. Nhà người Hà Nhì vẫn giữ tập quán ở nhà nền đất, kiểu nhà trình tường gồm 4 mái, bộ khung nhà được tạo dựng bởi hệ thống cột, xà ngang và được trợ lực bởi hệ thống tường dài 4,5m, cao 4m. Nhà chỉ có một cửa ra vào thay bằng cửa sổ và một vài chỗ thông hơi, cũng để lấy ánh sáng.

Trong nhà có phần hành lang đặt giường dành cho khách và con trai chưa vợ. Trong nhà, ngay sát bức tường giữa ở bên phải là chỗ đặt bếp lò, giá để bạt, bên trái là nơi đặt đồ gia dụng, khoảng giữa có thể làm chỗ ăn cơm khi đông khách. Bên trái khu vực đó là buồng ngủ của chủ nhà, giữa 2 khu vực này, phần sàn gỗ cao khoảng 50cm là nơi tiếp khách và ăn cơm. Sát tường sau có đặt giường ngủ cho người già (bố hoặc mẹ) còn ở góc trong giáp với buồng con dâu là bàn thờ tổ tiên. Nhà trình tường là một nét độc đáo đặc trưng cho nền văn hóa của người Hà Nhì. Hãy đến Sapa để tìm hiểu thêm về nhà trình tường cũng như những phong tục của dân tộc ở Sapa nhé.

Nguồn: Tổng hợp