Du lịch Sapa: Hồi ký "Du lịch Sapa". Trời Sapa tiếp đón đoàn chúng tôi bằng những vạt sương mù và cơn nắng yếu ớt phủ xuống lòng phố núi. Tắm rửa xong tôi lăn ra đánh một giấc ngon lành, khi thức dậy nhìn ngoài cửa sổ thấy những hạt nước li ti giăng kín khung trời. Ồ! Mưa! Mưa Sapa sao mà đẹp đến thế...

Thơ tình của núi trên đỉnh Sapa

du-lich-sapa-nam-2014.jpg

Xe mãi miết lao về phía trước, qua hết khúc co này ló khúc quanh co khác, cuối cùng rồi cũng lên tới điểm. Tôi thở phào nhẹ nhỏm sau chặng đường đèo dốc quanh co như sống lưng con rắn, hai bên là những thửa ruộng bật thang xanh biếc trong tầm mắt mà tôi không kịp chú ý vì lo sợ... Trời Sapa tiếp đón đoàn chúng tôi bằng những vạt sương mù và cơn nắng yếu ớt phủ xuống lòng phố núi. Tắm rửa xong tôi lăn ra đánh một giấc ngon lành, khi thức dậy nhìn ngoài cửa sổ thấy những hạt nước li ti giăng kín khung trời. Mưa!

Mưa ở đây rất hiền nếu không nói là lãng mạn. Mưa thấm ướt lá cây mà không thấy gió, tôi ngoái cổ nhìn ra ngoài đường theo dõi đôi tình nhân đang đi trong mưa trên đầu che chiếc dù đen rất tình tứ lãng mạn. Tôi ngập chìm trong hạnh phúc của hai người ấy! Cô nhân viên nhà khách đến sau lưng lúc nào không hay. Cô đánh "chách" trên vai tôi nói: "Nay chiều thứ bảy anh không ra phố dự chợ "tình" hay sao mà ngồi đây mơ mộng"

Tôi chợt quay lại nhìn cô nhân viên cười trừ nói:

-Thấy trời còn mưa. Thật ra, tôi không biết chợ "tình" là gì! Nên trả lời đại như vậy!

-Trời mưa li ti này đi ra chợ mới lãng mạn chớ! Em cho anh mượn cây dù nè!

Tôi nhìn cô gái có thân hình thon gọn phát âm giọng Hà Nội rất chuẩn. Điều khá đặc biệt ở cô là nụ cười rất có duyên và vui vẻ nên tôi tò mò hỏi:

-Chợ "tình" ra làm sao?

-Anh chưa biết à!

-Chưa! Dân ở miền Tây sông nước đổ đường ngót hai ngàn cây số mới ra đây lần thứ nhứt.

-Ở Sapa người ta nhóm chợ tình một tuần một lần vào tối thứ bảy. Ngày đó, người khắp các thôn bản lũ lượt ra chợ, con trai con gái tìm hiểu nhau qua lời ca tiếng hát giao duyên, tiếng kèn lá, tiếng khèn, rồi quen biết kết duyên nợ thành vợ chồng. Có người thương nhau nhưng không thành vợ chồng, nhớ mối tình đầu nên ra chợ tìm coi may ra có gặp được người xưa hay không để nhắp chút rượu nhắc chuyện cũ. Năm nay không gặp được thì sang năm, sang năm... có khi hai người gặp nhau tóc đã bạc trên đầu, nhưng chuyện tình của họ rất trẻ như ngày nào.

sapa-nhin-tren-nui-ham-rong.jpg

Sapa trên núi Hàm Rồng nhìn xuống rất thơ mộng

Tôi nghe chợ " Tình" khoái trong lòng hỏi phăng tới. Cô gái nói chậm rãi:

-Ngày xưa kìa, còn bây giờ thứ bảy, chủ nhật đều nhóm chợ tình, từ khi có những đoàn người nước ngoài đổ xô đi du lịch lên đây nên có yêu cầu xem chợ tình nên dân ở đây sẵn sàng đáp ứng. Miễn có trả thù lao chút đỉnh bằng những đồng tiền bỏ vào cái thùng giấy.

Tôi nghe cô gái kể rất hấp dẫn nên nhìn trời, nhìn mưa, đợi...những hạt mưa chấm dứt trên mặt đường.

Cô như gái hiểu được ý tôi nên chia sẻ:

-Trời vẫn còn mùa hè nên mưa không lớn lắm đâu, nhưng không biết chừng nào tạnh, anh cầm cây dù này đi tiện hơn!

Tôi bị cô gái thúc dục hay mê hoặc bởi giọng nói người Hà Nội êm dịu nên đôi tay tự chìa ra cầm lấy cây dù mà đầu óc thì không muốn mượn sợ làm phiền người mới quen.

Tôi bước ra thềm nhà khách cô gái nói dói theo:

-Anh ra cổng đi một khoảng quẹo phải chừng vài trăm mét bên trái phía dưới thung lũng trước nhà thờ đá là chợ "tình" đó!

Tôi quay lại cám ơn cô gái. Bật dù. Trời đang mưa nhỏ. Hơi lạnh thoáng qua mặt mũi dễ chịu, mặt đường như vừa đánh bóng lau chùi sạch sẻ bởi những hạt mưa đầu mùa. Tôi nghe dưới chân mình êm êm như đi trên nệm thời gian vừa đủ khắc nghiệt để se tròn, bóp nát những viên sỏi cát trên mặt đường. Chừng có muôn triệu, triệu dấu chân đi qua đây đã làm chứng nhân cho dòng thời sự vui buồn khuất lấp ngót thế kỷ đi qua. Kể từ khi người Pháp đặt cái vọng gát quân sự trên đỉnh Sapa này, rồi kế đến nhận ra cái mưa cái nắng rất gần gũi với xứ sở nào đó ở quê nhà nên họ lần lượt xây những nhà nghỉ dưỡng trên lưng chừng ngọn núi này. Ở độ cao hơn một ngàn năm trăm mét so với mặt biển nhưng rất ấm áp trong mùa đông và mát mẽ khi mùa hè, càng lên cao khí hậu càng dịu mát, thật lạ lẫm. Tôi bước như đi trên nhịp thời gian nghe xao xuyến từng cái va chạm của gót chân xuống mặt đường. Đối với tôi, đây là những dấu chân đầu tiên đặt lên xứ sở sương mù này, nên rất thú vị. Đây, cũng là lần đầu tiên tôi che dù đi mưa nên đôi tay lọng cọng, nhìn ai nấy cũng che dù nên tôi đỡ "quê", nếu như một mình thà cho mưa ướt còn hơn.

Kìa! Phía bên kia rồi! Một khoảng sân rộng chừng năm sáu hét ta chứa đầy người chen chân nhau ngược xuôi. Tôi nhập vào đoàn người cùng bước, ai nấy mắt dán vào những dãy hàng thổ cẩm và hàng lưu niệm bày bán hai bên lối đi. Những hoa văn, họa tiết của dân tộc Dao, H, Mông...rất lạ lẫm. Tai tôi chợt nghe tiếng khèn âm thanh như nửa gần, nửa xa. Lúc cao thanh thoát, lúc trầm sâu lắng, lúc u ẩn như gió núi trên đại ngàn lòng tôi bỗng dưng thấy cô đơn lạc lỏng. Ước ao: Phải chi có bạn gái đi bên mình chắc thú lắm! Tôi theo tiếng khèn chân bước nhanh hơn, tiếng khèn phát ra từ bên trong một nhóm người đang bu quanh rất đông. Tôi nhón lên hết mình mà không tài nào thấy rõ phía trong ấy chỉ nghe được tiếng hát, tiếng khèn hòa quyện nhau, sau đó là những tràng vỗ tay khen hay, đề nghị tiếp! Tôi tự nói với mình: Không thấy mặt người múa hát, nghe cũng đủ rồi. Tiếng khèn cất lên sau câu hát làm cho lòng tôi chao đảo, âm thanh của tiếng khèn như quấn quít buộc lấy tôi không thể đi được. Đang trong trạng thái bị mê hoặc bỗng bàn tay của ai đó nắm lấy tay tôi với giọng nói mừng rỡ:

-Gặp lại anh rồi! Anh! Mua bức tranh này dùm em!

Tôi quay lại nhìn cô gái Dao Đỏ quen quen. À! Cô gái này hồi lúc trưa mình đã gặp ở Tả Phìn. Cô tên Thào Sù Mì nói tiếng tiếng Kinh rất dễ nghe, trong suốt chặng đường từ bãi xe đến cửa hang núi cô kể về đời mình và cuộc sống trên núi với nương rẫy rất cực nhọc. " Mười sáu tuổi em có chồng, hai hai tuổi có hai con, chồng nghiện rượu nặng, buổi sáng em phải ra nương rẫy trưa về mới được đi bán thổ cẩm kiếm tiền thêm nuôi con. Ngô, lúa thường bị sương muối và mưa đá làm hư hại không, cái ăn chật vật. Bà con trong bản em ai cũng lao động cực khổ lắm!" Cô kéo trong chiếc gùi trên lưng ra những mặt hàng thổ cẩm mời tôi mua, lời mời thê thiết rất cảm động. Tôi từ chối mua bức tranh thổ cẩm trên tay cố gái, đôi mắt của cô chợt buồn. Thấy vậy, tôi móc tờ giấy bạc năm mươi ngàn đưa cho cô nói: " Cô cầm ít tiền này để xài, cám ơn cô hướng dẫn tôi một đoạn đường."

Tôi bước đi không ngoái lại, tai vẫn còn nghe lời mời : " Anh mua tấm này dùm em!" Đôi mắt và lời nói ấy vẫn bám lấy tôi suốt buổi trưa. Nhớ tới đôi mắt nhíu buồn tôi hối hận tự trách mình sao không mua bức tranh dùm cô ta. Giờ bỗng dưng trong dám đông muôn người giữa buổi chợ " tình" người phụ nữ trẻ ấy nhận ra tôi. Tôi cúi xuống quày hàng lựa mua một bức tranh và chiếc khăn quấn cổ mà không cần phải hỏi han giá cả. Tôi móc ra tờ giấy năm trăm ngàn đưa cho cô ta. Cô ta cầm tời giấy bạc lật qua lật lại rồi nói:

-Sao nhiều vậy, chỉ có hai trăm rưởi ngàn thôi!

Cô ta móc ví tiền thối cho tôi hai trăm năm mươi ngàn.

Tôi từ chối:

-Cô dệt những thứ này công phu lắm, tiền này tôi trả thêm cho cô đã có công cần mẫn từ mối chỉ đường kim làm nên những tấm thổ cẩm này.

Những ánh đèn cao áp không đủ soi sáng trên khuôn mặt của người phụ nữ Dao, nhưng tôi đoán chừng như cô hài lòng và vui ra mặt.

Cô hỏi tôi:

-Anh chừng nào rời khỏi Sapa?

-Trưa mai-Tôi trả lời.

Người phụ nữ ân cần mời tôi:

-Không mấy khi có dịp anh ra đây, mai anh đi rồi vậy em mời anh ở nán lại chút để em thu dọn hàng rồi cùng đi uống rượu và nghe em hát. Cũng trong buổi chợ tình xưa kia em hát rất hay có người con trai ở bản gần bên thương em lắm nhưng không được người lớn chấp thuận, nên giờ mỗi lần nghe tiếng khèn gọi bạn lòng bùi ngùi nhớ người ấy! Em ra đây cũng để nghe tiếng khèn cho lòng khuây khỏa sau những buổi cực nhọc ngoài nương rẫy.

Tôi nhìn trời đêm, nhìn người phụ nữ với cái bóng ngã xiên theo ánh đèn đêm vàng vọt. Giờ chắc chồng và con đang đợi trong mái ấm trên sườn dốc hoặc bên con suối nào đó, lòng tôi thắc lại, từ chối:

-Cám ơn cô có lòng tốt, nhưng tôi phải sớm về phòng để sắp xếp một số công việc chuẩn bị cho ngày mai, vì thời gian tôi ở đây ít lắm!

Thấy tôi từ chối dứt khoát, cô Thào sù mì đưa miếng giấy có số điện thoại nói:

-Anh có dịp lên đây gọi số máy này em hướng dẫn cho anh đi tham quan.

Người phụ nữ nhìn về phía tôi một lúc rồi rút cái ống tre mời:

-Mời anh dùng ống cơm lam này do chính tay em nướng, anh không nhận em giận đó!

Tôi nhận ống cơm lam trên tay cô hỏi:

-Cơm này của cô để ăn tối cho tôi rồi lấy gì ăn?

-Em đem cơm theo nhiều lắm!

Tôi không biết nói gì hơn:

-Cám ơn Chào Sù Mì! Nếu có dịp trở lại tôi sẽ tìm cô, chúc cô luôn vui khỏe!

Tôi cầm ống cơm lam trên tay như vừa nhận món quà ân nghĩa, biết phải trả sao đây! Nên cứ do dự trong lòng.

Tôi chia tay với Thào Sù Mì rời khỏi quày hàng, khỏi đám đông mà tiếng khèn cứ quấn quít lấy tôi. Tiếng khèn vừa hoang dã, vừa tân kỳ lúc như gió hú trên đèo, lúc như suối chảy, lúc mong manh êm đềm như vạt sương thoáng qua. Trong đó có ánh mắt của người phụ nữ Dao còn rất trẻ mang đầy vẻ hoang sơ của núi rừng Sapa đã làm cho tôi bồi hồi giữa đêm chợ " tình" nhộn nhịp.

Tôi về tới nhà khách mà không hay, chân vẫn còn thẩn thờ hoang dại. Cô nhân viên chào hỏi:

-Chợ tình có vui không anh!

Tôi như trở về thực tại, đem chiếc khăn và bức tranh ra khoe. Cô nhân viên cười:

-Anh cũng biết lựa hàng lắm! Có cô gái dân tộc nào lọt vào mắt anh chưa?

Tôi phớt lờ không trả lời, cắm đầu bước lên phòng mong có một giấc ngủ bình yên với Sapa.

Tôi chợt giấc, hơn nửa đêm không gian yên vắng lạ, mở cửa sổ phòng nhìn xuống phố không thấy bóng người, chỉ thấy ánh đèn vàng lờ mờ hắt xuống lòng đường bôi phếch như bức tranh tĩnh vật. Bên kia đồi là những gốc phố chợ đang nằm ngáy ngủ dưới lốp sương đêm. Không có tiếng gió lá xào xạc, không có tiếng côn trùng thao thức. Có lẽ chỉ có mình tôi với cái yên lặng của phố chợ, của núi rừng Sapa về đêm. Tôi kéo cao bâu áo xem đồng hồ mới một giờ sáng, vén mùng chun vô tự vỗ giấc ngủ mót. Nhưng không tài nào ngủ được, mãi trằn trọc. Tai cứ nghe văng vẳng tiếng khèn, lời mời mua hàng của người phụ nữ Dao Đỏ. "Anh! Mua dùm em tấm khăn này! Mời anh ăn cơm lam do chính em nướng!"

thac-tinh-yeu-sapa-001-.jpg

Thác Tình Yêu Sapa

Tôi thức dậy cùng với buổi sáng của Sapa hửng nắng ngoài cửa sổ, sửa soạn đi môt vài điểm du lịch do đoàn ấn định, như: Suối Vàng- Thác Tinh Yêu và núi Hàm Rồng...

Suối Vàng và Thác Tình Yêu nằm ở cuối con đường đèo dốc non vài cây số, ai có đôi chân khỏe lắm mới đi đến đích được, nếu không ngồi ở dọc đường chờ đoàn.

Trời bỗng dưng đổ mưa, mưa không lớn lắm nhưng đủ ướt lem quần áo, tôi vẫn đi trong mưa. Có người nói: " Mưa leo dốc không mệt!" Thác Tinh yêu đẹp lắm, nước từ trên cao đổ xuống thành dòng trắng xóa, xa trông như tấm vải lụa trắng khổng lồ phơi vắt trên sườn núi thả thòng xuống, bao quanh bởi núi rừng trùng điệp. Bên trên nửa là đỉnh Phăn xi Păng cao 3.143 mét so với mặt biển, quanh năm mây che phủ, cấy cối xanh tươi.

Trời mưa nên tôi không cảm nhận cái không khí dịu mát ở cuối mùa hè trên Thác Tình Yêu. Những bậc đá mòn lẳng đến tròn trịa nói lên được đã có triệu triệu người đến đây chiêm ngưỡng cảnh sắc đẹp của non nước hùng vĩ của quê hương tỉnh Lào Cai thuộc vùng Tây Bắc Việt Nam.

Rời Suối Vàng và Thác Tinh Yêu còn những hạt mưa đọng trên mái tóc mọi người. Tôi lên xe bóc vỏ củ khoai nướng mà lòng chợt nhớ ống cơm lam buổi tối ở chợ "tình" vô hạn. Nỗi nhớ mang theo chút buồn về cuộc sống lam lũ của dân tộc ít người.

Khu du lịch núi Hàm Rồng nằm trên ngọn núi nho nhỏ, nhưng đường đi lên cũng khá mỏi chân, lên đỉnh núi Hàm Rồng trông xuống thấy rất rõ toàn bộ đường phố Sapa phía dưới. Ở đỉnh này gió lộng bốn bề, có cảm giác như đang ở trên mây nhìn xuống đất.

"Đúng 2 giờ có nhạc ở nhà Văn hóa dân tộc." Tôi nghe khách du lịch nói với nhau như vây! Thế là tôi không bỏ lở cơ hội hiếm có này. Còn 10 phút mới đến giờ mà những hàng ghế dành cho khán giả đã chật ních, có đủ cả người Âu, Á đi du lịch theo kiểu Tây ba lô. Màn mở bằng tốp nam nữ múa, nhảy theo tiếng khèn, tiếp theo sau là những màn đơn ca và biểu diễn "Tiếng khèn gọi bạn" do một nam diễn viên mặc quần áo người dân tộc Dao Đỏ rất công phu điêu luyện. Anh thổi khèn trong tư thế nằm nghiêng, ngữa, hay nhứt là trong tư thế chỏng hai chân lên trời mà tiếng khèn vẫn réo rắc. Ở đây, tôi mới có dịp thưởng thức tiếng khèn một cách trọn vẹn. Đúng là tiếng vọng thiên thu của núi rừng, có cả tiếng nói của muông thú, tiếng nói của nước chảy suối reo, tiếng nói tình yêu của con người mang đầy chất nhạc vừa cổ kín, vừa hiện đại làm xao xuyến lòng người. Riêng tôi nặng lòng với tiếng khèn mỗi khi cất lên, có lẽ nó đã sớm đi vào lòng tôi ở đêm chợ "tình" cùng với cuộc sống của người sơn nữ tên Thào Sù Mì.

Trời Sapa tiễn tôi bằng cơn nắng yếu và những vạt sương mù vắt qua đỉnh núi. Rừng cây Sapa vẫn xanh, xanh ngát trên đại ngàn, một chút gì đó lưu luyến trong tôi. Tiếng khèn và lời mời của người phụ nữ Dao sao ấm áp gần gũi lạ.

Tôi đã từng có thời trẻ sống bằng ruộng rẫy ở miền Tây sông nước, nên rất cảm thông việc lao động trồng tỉa, dù ở miên xuôi hay mạn ngược việc vất vả có lẽ cũng như nhau. Cực nhọc thì nhiều, nhưng lợi tức chẳng được bao nhiêu. Vả lại độ phì nhiêu của đất ở vùng núi cao sao bằng ở vùng đồng bằng nhiều phù sa màu mở. Hình ảnh của những dân tộc sinh sống ở lưng chừng núi làm cho tôi nghỉ ngợi: " Phải mất một thời gian nửa người dân tộc ít người trên niền núi mới bắc được nhịp sống mới trong cộng đồng xã hội, để tự tạo cho mình có cuộc sống tương đối tốt như người Kinh!"

Núi rừng Sapa đã lùi xa phia sau xe nhưng biết bao giờ tiếng "khèn gọi bạn" mới thôi day dứt trong tôi?

Nhật Hồng