Đờn ca tài tử - Nét văn hóa riêng của du lịch Phú Quốc. Đờn ca tài tử đã và đang trở thành một loại hình du lịch văn hóa được ưa chuộng khi bạn du lịch Phú Quốc. Trong khi nhiều địa phương đang loay hoay tìm hướng đi cho Đờn ca tài tử thì Trung tâm VHTTDL Phú Quốc có một mô hình Đờn ca tài tử hoạt động như một "điểm sáng".

Từ lâu, Đờn ca tài tử đã là món ăn tinh thần không thể thiếu của người dân Nam bộ nói chung và Phú Quốc nói riêng. Vài năm trở lại đây, công chúng yêu mến Đờn ca tài tử ở Phú Quốc ngày càng đông hơn. Đặc biệt, Đờn ca tài tử đã được du khách yêu mến và thích thú đón nhận ngay từ khi các nhà hàng, khách sạn đưa loại hình này vào chương trình phục vụ và nó mau chóng trở thành sản phẩm du lịch mới ở huyện đảo Phú Quốc.

don-ca-tai-tu-phu-quoc-1-.jpg

Hòa cùng nhịp sống sôi động, thời kỳ hội nhập, phong tràĐờn ca tài tử ở Phú Quốc cũng có nhiều hoạt động tích cực trong việc vực dậy phòng trào, góp phần xây dựng và phát huy văn hóa âm nhạc tài tử, trong đời sống cộng đồng. Trong đó, hoạt động của các CLB, nhóm luôn gắn kết và hỗ trợ nhau, dưới sự quan tâm chỉ đạo của ngành văn hóa Phú Quốc. Theo thống kế đến nay trong toàn tỉnh Kiên Giang có trên 184 câu lạc bộ, nhóm Đờn ca tài tử hoạt động rộng khắp trong tỉnh. Riêng huyện Phú Quốc có trên 10 CLB, nhóm sinh hoạt Đờn ca tài tử

Tuy nhiên, theo những người am tường về lĩnh vực này, để chọn ra một mô hình Đờn ca tài tử mang tính chuyên nghiệp phục vụ cho du khách đến với du lịch Phú Quốc không phải dễ. Mặc dù thời gian qua, ngành văn hóa Phú Quốc đã có nhiều cố gắng trong việc bảo tồn và phát triển ĐCTT; nhiều giọng ca hay, nhiều tay đàn giỏi được phát hiện và chăm bồi... nhưng bấy nhiêu đó chưa đủ để xây dựng một đội ngũ kế thừa chuyên nghiệp cho loại hình này. Một cán bộ ngành văn hóa Phú Quốc thừa nhận rằng mặc dù trên địa bàn hiện đã hình thành một số nhóm Đờn ca tài tử, nhưng hoạt động theo kiểu hợp tan, có gì chơi nấy. Số nghệ nhân chơi được 4 cây đờn của ĐCTT vẫn còn ít. Tuy đã có một số CLB được hình thành nhưng nhiều người không muốn tham gia vì ngại đóng sinh hoạt phí và thiếu khoản thu nhập để duy trì hoạt động. Tiếp đó, việc sưu tầm bài bản cổ, sáng tác bài mới và tổ chức luyện tập vẫn chưa được tiến hành thường xuyên.

Bên cạnh đó, mặc dù ngày càng nhiều nhà hàng, khách sạn ở Phú Quốc đưa loại hình Đờn ca tài tử vào phục vụ khách du lịch, nhưng chất lượng đờn ca vẫn chưa đồng đều. Chỉ một vài nhóm Đờn ca tài tử quy tụ được 1-2 thầy đờn có ngón đờn giỏi, chơi được vài nhạc cụ; còn hầu hết các nhóm còn lại vẫn còn nhiều mặt hạn chế, như: tiếng đờn chưa chuẩn xác, nhịp còn sai; chữ nhấn, chữ rung còn vụng về; chỉ đờn được đôi ba bản nhỏ mà chưa từng đụng tới các bài tổ... Riêng ở thị trấn Dương Đông hiện có khoảng 5 nhóm ĐCTT, chủ yếu là hát các bài vọng cổ và không nhóm nào có đủ dàn nhạc tứ tuyệt (kìm, cò, tranh, bầu). Đờn ghi ta phím lõm thì nhóm nào cũng có nhưng đờn kìm thì rất hiếm. Nhiều tài tử ở các nhóm này có chất giọng tốt, sắc vóc đẹp, tạo được sức cuốn hút với người nghe, chuyển tải hồn bài ca hiệu quả.

Nâng chất phục vụ khách du lịch

Theo lời một nghệ nhân, thời gian qua việc đầu tư phát triển loại hình Đờn ca tài tử ở Phú Quốc chưa chú trọng về nguồn nhân lực, chỉ đầu tư về trang thiết bị, âm thanh... do đó chưa mang lại kết quả như mong muốn. Để nâng cao chất lượng của các nhóm Đờn ca tài tử phục vụ khách du lịch, sắp tới các cơ quan chức năng ở Phú Quốc cần tổ chức kiểm tra, rà soát lại trình độ, năng lực của các tài tử về cả phần đờn lẫn phần ca. Ngoài ra, nên có quy định cụ thể về loại hình này và xem xét cấp giấy phép hành nghề cho các nhóm Đờn ca tài tử hội đủ điều kiện. Đối với các nhóm còn yếu, ngành chức năng nên thường xuyên mở các lớp dạy Đờn ca tài tử để nâng cao tay nghề; tổ chức những buổi họp mặt giao lưu để trao đổi kinh nghiệm về quản lý, tổ chức biểu diễn, đờn ca, giới thiệu bài bản mới...

don-ca-tai-tu-phu-quoc-2-.jpg

Về phần mình, các nhóm Đờn ca tài tử nên tập trung xây dựng những chương trình có chủ đề, có nội dung phong phú để du khách thưởng thức nghệ thuật một cách nghiêm túc và có chất lượng, tránh tình trạng chỉ biết đờn ca phục vụ theo ý khách. Tùy điều kiện thực tế, mỗi nhóm tài tử cần có ít nhất 2 cây đờn. Có thể lựa chọn sao cho hợp lý giữa các nhạc cụ như: ghi ta phím lõm, kìm, sến, tranh, bầu, cò, gáo...

Hy vọng, với những cố gắng và nỗ lực của những người làm văn hóa ở Phú Quốc trong việc giữ gìn và bảo tồn loại hình nghệ thuật Đờn ca tài tử này sẽ sớm được thế giới vinh danh di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại.

Sưu tầm